Bu yazıda, gömülü finans kavramını en basit hali ve işlevi ile masaya yatırıyoruz.
Gömülü finans, oldukça basit bir kavram olarak görünse de, iş modeli ve sektör fırsatları açısından incelendiğinde karmaşık bir yapıya bürünebilir. Bu yazıda, gömülü finans kavramını en basit hali ve işlevi ile masaya yatırıyoruz.
Gömülü Finans Nedir?
Gömülü finans, geleneksel finansal hizmetlerin yeni ekonomiyle bütünleşerek geçirdiği dönüşümü ifade eder. Bu yeni ekonomi, açık ekonomi olarak adlandırılan bir yapının parçasıdır ve birkaç temel faktör tarafından şekillendirilir:
- Değer Zincirinin Yeniden Tanımlanması: Geleneksel değer zinciri tamamen revize edilerek, mevcut aktörlerin rolü yeniden tanımlanır ve yeni oyuncular ortaya çıkar.
- Müşteri Davranışlarındaki Değişim: Müşterilerin finansal hizmetleri tüketme şekli üç eksende köklü bir şekilde değişir: nasıl (yeni dağıtım kanalları), ne zaman (24/7 erişim ile belirli zaman dilimleri) ve ne (farklı ürün ve hizmetlerin tek bir çatı altında toplanması).
- Yazılımın Rolü: Yazılım, hem bir dağıtım aracısı hem de ödeme süreçlerinin temel taşı olarak öne çıkar.
- Platform Ekonomisi ile Yakın İlişki: Gömülü finans, açık ekonominin diğer baskın modeli olan platform ekonomisi ile sıkı bir ilişki ve karşılıklı bağımlılık içinde gelişir.
Gömülü Finans İş Modelleri
İş modeli perspektifinden bakıldığında, gömülü finans kavramı, yer aldığı bağlama ve içinde bulunduğu aktörlere bağlı olarak farklı varyasyonlara ayrılan bir temel konsepte dayanır. KPMG, bu varyasyonları altı kategori altında haritalamıştır:
- B2C (Business to Consumer): Tüketicilerin son kullanıcı olduğu ve dağıtım tarafında pazar yerleri, e-ticaret platformları ve diğer uygulamaların bulunduğu perakende iş modeli.
- B2B (Business to Business): Finansal hizmetler sunmayan şirketler, diğer işletmelere veya ticaret platformlarına ödeme, kredi, envanter finansmanı, işletme sermayesi finansmanı ve sigorta gibi finansal hizmetler sunar.
- B2B2C (Business to Business to Consumer): Değer zincirine fintech veya teknoloji sağlayıcısı formunda ek bir iş katmanı eklenir. Örneğin, bir mobilya perakendecisi ile çalışan bir insurtech, perakendecinin müşterilerine ürün sigortası sunar.
- B2B2B (Business to Business to Business): B2C modeline benzer şekilde, teknoloji sağlayıcısı modele entegre edilir.
- C2C (Consumer to Consumer): Bu model, C2C pazar yerleri veya P2P platformlarına finansal hizmetlerin (örneğin ödeme seçenekleri) entegre edilmesini içerir.
- G2G (Government to Government): Hükümetler arası ilişkilerde, örneğin vergi ödemelerinde finansal hizmetlerin entegre edilmesini kapsar.
Bu varyasyonlar arasında neredeyse hiçbir fark olmadığını düşünebilirsiniz, çünkü her zaman bir sağlayıcı sürece dahil oluyor. Ancak, bu ayrımın entegrasyon düzeyine bağlı olarak yapıldığını hatırlatmakta da fayda var.
Gömülü Finansın Evrimi
Gömülü finans modeli, şu anda olgunlaşmanın bir sonraki aşamasına geçerken, bu dönüşümün üç ana düzeyde gerçekleştiğini gözlemleyebiliyoruz. İlk olarak, coğrafi genişleme, gömülü finansın farklı bölge ve ülkelerde nasıl benimsendiğini ve uygulandığını etkiliyor. Farklı coğrafyalardaki ekonomik ve teknolojik gelişmeler, gömülü finansın yayılma hızını ve etkisini belirliyor. İkinci olarak, düzenleyici ortam bu dönüşümün önemli bir diğer bileşeni olarak karşımıza çıkıyor.
Farklı ülkelerin regülasyonları ve yasaları, gömülü finansın ne ölçüde ve nasıl uygulanabileceğini belirlerken, bu alandaki esneklik ve adaptasyon kabiliyeti, inovasyonun hızını doğrudan etkiliyor. Üçüncü olarak, kullanım senaryoları ise bu dönüşümün en somut göstergesi olarak öne çıkıyor. Özellikle pazar yerleri, lojistik, gayrimenkul, inşaat, enerji ve sağlık gibi sektörlerde B2B tarafında gömülü finans çözümlerinin uygulanması, bu alandaki büyümenin bir sonraki büyük dalgasını oluşturması bekleniyor. Bu sektörlerdeki şirketler, finansal hizmetleri iş modellerine entegre ederek, hem operasyonel verimliliklerini artırmakta hem de müşterilerine daha geniş kapsamlı hizmetler sunmaktadırlar.
Gömülü finans, finansal hizmetlerin dijitalleşmesinde devrim niteliğinde bir adımı temsil ediyor. Geleneksel finansal hizmetlerin yeni ekonomiyle entegre edilmesi, sektörler arasında sınırların bulanıklaşmasına ve yenilikçi çözümlerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Gelecekte, bu dönüşümün hızlanması ve daha fazla sektörde yaygınlaşması kaçınılmaz görünüyor. Bu süreçte, iş modellerinin nasıl evrileceğini ve yeni fırsatların nasıl şekilleneceğini izlemek heyecan verici olacak.
